SchuldInfo
Juridische info voor hulpverleners
Wanneer is sprake van problematische schulden? In de schuldhulpverlening wordt vaak als uitgangspunt gehanteerd dat schulden problematisch zijn als het langer dan 36 maanden duurt om deze af te lossen. De wet kent deze termijn echter niet. Zij hanteert een ander criterium: de schuldenaar moet redelijkerwijs niet kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden.
Dat verschil kan tot een andere uitkomst leiden. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden moest onlangs oordelen over een verzoek om toelating tot de Wsnp. De schuldhulpverlener had een voorstel gedaan waarbij de schuldeisers naar verwachting 8% van hun vordering zouden ontvangen. De belangrijkste schuldeiser deed vervolgens een tegenvoorstel waarbij ongeveer de helft van de schuld in zes jaar zou worden afgelost. De schuldenaar wees dit voorstel af en verzocht om toelating tot de Wsnp. Het hof oordeelde echter dat zij kon voortgaan met het betalen van haar schulden. Een aflossingsperiode van zes jaar was in dit geval redelijk. Het hof wees het Wsnp-verzoek daarom af.
Deurwaarders zijn onderworpen aan tuchtrechtspraak, uitgevoerd door de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders en in hoger beroep door het Hof Amsterdam. Hierbij een selectie van uitspraken gepubliceerd in de maanden april t/m september 2026.
Een huurder werd wegens een huurachterstand van zes maanden bij verstek veroordeeld tot ontruiming van zijn woning. De verhuurder liet hem vervolgens weten dat hij na de ontruiming op een signaleringslijst zou worden geplaatst. Daardoor zou hij gedurende vijf jaar niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning in de regio Gooi en Vechtstreek.
Die mededeling was voor de huurder aanleiding om verzet aan te tekenen. Met succes. De kantonrechter van de rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat de gevolgen van een ontruiming in dit geval niet in verhouding staan tot de huurachterstand. Daarbij weegt mee dat de huurder inmiddels onder bewind staat en de lopende huur weer wordt betaald.
De kantonrechter vernietigt daarom het verstekvonnis en wijst de vordering tot ontbinding van de huurovereenkomst en ontruiming van de woning alsnog af.
Een incassobureau inschakelen omdat je ex geen pensioen aan je afdraagt, of omdat je als zzp'er niet wordt betaald voor geleverd werk. Het kan, heel laagdrempelig, via incassobureaus die dit op basis van 'geen resultaat, geen betaling' doen. Over één partij krijgt Radar opvallend veel klachten: Juristu. Mensen zouden wel heel snel in een deurwaarderstraject worden geduwd, en dat is allesbehalve gratis. Is het geïncasseerde geld eenmaal binnen bij Juristu, dan moeten mensen er wel 1,5 jaar wachten tot ze het eindelijk krijgen. Wat gaat er mis?
Per 1 oktober 2026 wordt een nieuwe stap gezet in de gevolgen van het niet geregistreerd staan van een incassodienstverlener in het Incassoregister. Vanaf die datum heeft het niet geregistreerd zijn civielrechtelijke gevolgen: de rente loopt niet door en er zijn geen incassokosten verschuldigd.
Dit geldt niet alleen voor traditionele incassobureaus. De Wet kwaliteit incassodienstverlening heeft een ruim bereik. Ook andere ondernemingen kunnen onder de wet vallen wanneer zij buitengerechtelijke incassowerkzaamheden voor een derde verrichten.
Voor je het weet, ben je als consument via de algemene voorwaarden gebonden aan allerlei vervelende bepalingen. Gelukkig biedt de Europese richtlijn inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten belangrijke bescherming. De rechter moet namelijk uit zichzelf – dus ook als de consument daar niet om vraagt – beoordelen of een beding oneerlijk is.
Er is inmiddels veel jurisprudentie waarin rechters rente- en incassokostenbedingen oneerlijk vinden en vernietigen. Het gevolg daarvan is verstrekkend: de bedongen rente en incassokosten kunnen dan niet meer in rekening worden gebracht. Ook niet op grond van de wettelijke regeling.
Misschien denk je nu: dat zal bij een notariële akte toch niet gebeuren? Daar is immers een notaris bij betrokken geweest. Maar niets is minder waar. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden moest zich buigen over de vraag of een veelvoorkomend kostenbeding in een notariële akte oneerlijk is. Dat bleek het geval, met alle gevolgen van dien.
Van beschermingsbewind gaat een behoorlijke mate van bescherming uit. Dat geldt in het bijzonder wanneer het bewind is ingeschreven in het Curatele- en Bewindregister. In dat geval mag van derden worden verwacht dat zij van het bewind op de hoogte zijn.
Dat ondervond een werkgever die een arbeidsovereenkomst sloot met iemand die onder beschermingsbewind stond. De werkgever maakte het salaris rechtstreeks over aan de werknemer. De bewindvoerder stelde zich echter op het standpunt dat het loon aan hem had moeten worden betaald en vorderde alsnog betaling van het salaris.
De Rechtbank Limburg gaf de bewindvoerder gelijk. De rechtstreekse betaling aan de werknemer was geen bevrijdende betaling.
SchuldInfo en de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR/Sociaal Werk Nederland) kunnen zich op hoofdlijnen vinden in het wetsvoorstel Wet schuldregelen. Het wetsvoorstel moet duidelijker regelen wie schulden mag regelen en bevat maatregelen om het proces van schuldregelen te versnellen. Volgens SchuldInfo en LOSR zijn aanvullende maatregelen nodig om mensen met schulden beter te beschermen en ervoor te zorgen dat schuldeisers niet onnodig kunnen vertragen. Dat schrijven SchuldInfo en LOSR in hun reactie op de internetconsultatie.
Een onder bewind gestelde wordt door de wet goed beschermd. Wanneer hij een overeenkomst sluit zonder instemming van de bewindvoerder, kan deze veelal niet verhaald worden op de onder bewind staande goederen. Dat is het geval indien de schuldeiser het bewind kende of had behoren te kennen, bijvoorbeeld omdat het bewind geregistreerd staat in het curatele- en bewindregister. Deze bescherming blijft ook gelden wanneer het bewind inmiddels is beëindigd. Een schuldeiser mag dan niet met de voormalig onder bewind gestelde een betalingsregeling afspreken om de schuld alsnog te innen. Een dergelijke overeenkomst is volgens de rechtbank Midden-Nederland in strijd met de goede zeden en dus nietig.
Voor veel huurders is de huur per 1 juli verhoogd. Ontvang je huurtoeslag? Dan kan een hogere huur betekenen dat je recht hebt op een hogere toeslag. De huurverhoging wordt echter niet altijd automatisch verwerkt. Woningcorporaties geven de nieuwe huur vaak door aan de Dienst Toeslagen, maar particuliere verhuurders doen dit meestal niet. Controleer daarom of je nieuwe huurbedrag correct is verwerkt. Is dat niet het geval, dan kun je dit alsnog laten aanpassen. In veel gevallen kan dit zelfs met terugwerkende kracht, tot vijf jaar. Dat kan je een aanzienlijk bedrag aan extra huurtoeslag opleveren.
De Dienst Toeslagen zou met proactieve dienstverlening meer kunnen doen om ervoor te zorgen dat de huurprijs waarop de huurtoeslag is gebaseerd, juist is.
De Kamer voor Gerechtsdeurwaarders heeft in diverse uitspraken geoordeeld dat een deurwaarder vragen over een lopend dossier in beginsel binnen twee weken inhoudelijk moet beantwoorden. Het gerechtshof Amsterdam heeft deze norm in hoger beroep aangescherpt voor vragen over de beslagvrije voet. In dergelijke gevallen mag van een deurwaarder worden verwacht dat hij binnen één week inhoudelijk reageert.
Aanpassing van Schuldenwijzer.nl kan eraan bijdragen dat vragen over de beslagvrije voet sneller worden afgehandeld en deurwaarders aan deze aangescherpte reactietermijn kunnen voldoen.
Het uitoefenen van druk hoort tot op zekere hoogte bij de werkzaamheden van incassobureaus en deurwaarders. Maar er zijn wel grenzen. Je mag niet zo maar met van alles dreigen. Zowel de Gerechtsdeurwaardersverordening als de Wet kwaliteit incassodienstverlening geeft hier regels voor. De Kamer voor gerechtsdeurwaarders lijkt deze normering soepel te nemen. Reden om vanuit SchuldInfo in een zaak hoger beroep aan te tekenen bij het gerechtshof Amsterdam.
Dreigen met een faillissement terwijl deze maatregel niet wordt genomen en alle onaangename gevolgen presenteren zonder te vermelden dat er eerst een rechtelijke toets plaatsvindt, is volgens het hof tuchtrechtelijk laakbaar.
Door rechters werd verschillend geoordeeld over de voorwaarden waaronder een bewindvoerder een extra beloning mag vragen wanneer een onder bewind gestelde is verhuisd en betrokkene geen mentor heeft. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en het Gerechtshof Den Haag oordeelde dat voldoende is dat er extra werkzaamheden zijn verricht en de onder bewind gestelde dit niet zelf kan doen. Het Gerechtshof Den Bosch hanteerde een strenger criterium. De extra werkzaamheden moeten andere dan administratieve werkzaamheden zijn.
De Hoge Raad ziet het heel anders. Een bewindvoerder heeft altijd recht op de forfaitaire beloning voor werkzaamheden die hij moet verrichten voor een verhuizing van de onder bewind gestelde als er geen mentor is die de verhuizing kan regelen. Gelet op de keuze van de wetgever voor een forfaitair systeem dat eenvoudig is te hanteren, is daarbij niet van belang of betrokkene zelf in staat is de verhuizing te regelen.
Om te voorkomen dat criminaliteit loont, kan de strafrechter naast een straf ook een ontnemingsmaatregel opleggen. Met deze maatregel wordt het wederrechtelijk verkregen voordeel – de winst die met strafbare feiten is behaald – ontnomen. De rechter stelt de hoogte van dit voordeel vast, waarna de veroordeelde verplicht is dit bedrag aan de Staat te betalen.
Voor een dergelijke schuld is in beginsel geen schuldregeling mogelijk. Ook wanneer iemand met succes een traject in de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (Wsnp) doorloopt en een schone lei verkrijgt, blijft de betalingsverplichting uit hoofde van de ontnemingsmaatregel bestaan.
Toch bestaat er een minder bekende mogelijkheid om onder deze verplichting uit te komen. Op grond van artikel 6:6:26 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering kan de veroordeelde de strafrechter verzoeken de betalingsverplichting te verminderen of geheel kwijt te schelden. Een dergelijk verzoek kan bijvoorbeeld worden gebaseerd op onvoldoende draagkracht. Zo moest de rechtbank Rotterdam oordelen over een verzoek tot kwijtschelding van een ontnemingsmaatregel wegens een vrijwel ontbrekende betalingscapaciteit.
Meestal wordt beschermingsbewind op eigen verzoek aangevraagd. Wanneer beschermingsbewind noodzakelijk is probeer je betrokkene hiervan te overtuigen. Dat is niet eenvoudig want het is een ingrijpend middel. Als het niet lukt en er zijn problematische schulden, dan is het college van B&W sinds 2014 bevoegd om een schuldenbewind aan te vragen. Zo’n situatie speelde zich af in de gemeente Rotterdam. De rechtbank Rotterdam oordeelde ambtshalve dat er meer nodig was en stelde een bewind in voor onbepaalde tijd vanwege een lichamelijke of geestelijke toestand.
Beschermingsbewind zonder instemming van betrokkene is een heel ingrijpend instrument wat in bepaalde situaties, bijvoorbeeld in het belang van minderjarige kinderen, noodzakelijk is. Voor mensen met een bijstandsuitkering is er ook een minder ingrijpend middel beschikbaar, namelijk het verstrekken van bijstand in natura.