*De hoogte van de innings- en verdelingskosten hangt af van het aantal maanden dat het beslag loopt en het aantal beslagen. In dit voorbeeld één beslag gedurende 10 maanden.
**De kosten in deze grafiek zijn zonder btw-opslag omdat Basic-Fit btw-plichtig is en dus de btw kan verrekenen.
Wat er aan vooraf ging
Betrokkene (X) heeft op 7 augustus 2023 bij Basic-Fit een jaarabonnement voor een sportschoollidmaatschap afgesloten. Op 8 juli 2024 heeft hij zijn sportabonnement opgezegd en is zijn lidmaatschap op 8 augustus 2024 beëindigd. Daarna heeft hij opnieuw een jaarabonnement afgesloten bij Basic-Fit . X heeft € 27,67 van het lidmaatschapsgeld niet betaald. Basic-Fit heeft betrokkene gedagvaard, omdat hij niet op tijd heeft betaald. Basic-Fit vordert naast de hoofdsom ook € 40,- incassokosten, wettelijke rente en proceskosten.
X erkent de hoofdsom van € 27,67, maar voert aan dat de achterstand is ontstaan vanwege persoonlijke omstandigheden. Hij kwam er pas achter dat hij een betalingsachterstand had toen de dagvaarding aan hem werd betekend. Hij is het daarom niet eens met de incassokosten en de proceskosten.
Ambtshalve toetsing
Omdat het hier een vordering op een consument heeft de rechter eerst ambtshalve getoetst of er aan allerlei consumenten beschermende bepalingen is voldaan. Dit blijkt niet het geval. Zo is bepaalde informatie niet op een duurzame gegevensdrager verstrekt. Bovendien heeft Basic-Fit niet aangetoond dat aan betrokkene een modelformulier is gestuurd om de overeenkomst binnen 14 te dagen te kunnen herroepen. Als sanctie hierop verlaagt de rechter de hoofdsom met 20%, zodat een bedrag van € 22,14 aan hoofdsom overblijft.
Incassokosten
Voordat er incassokosten in rekening mag worden gebracht moet er eerst een zogenaamde veertiendagenbrief worden gestuurd. In deze brief moet aangekondigd worden hoeveel incassokosten verschuldigd is wanneer niet binnen 14 dagen na ontvangst van deze brief is betaald. De rechter heeft de incassokosten afgewezen omdat niet vaststaat dat X de veertiendagenbrief van 28 november 2024 heeft ontvangen. De brief is per gewone post verzonden. X heeft gemotiveerd betwist dat hij die brief heeft ontvangen. Het is dan aan Basic-Fit om te bewijzen dat X de brief heeft ontvangen. Basic-Fit heeft hiervan geen bewijs aangeboden.
Wettelijke rente
De wettelijke rente wordt toegewezen over de verminderde hoofdsom van € 22,14 vanaf de datum van de dagvaarding tot dat de vordering voldaan is,
Proceskosten
De belangrijkste overwegingen in dit vonnis gaan over de proceskosten. Normaal gesproken moet de debiteur die de hoofdsom moet betalen ook de proceskosten betalen. In dit geval oordeelt de rechter anders. De proceskosten worden gecompenseerd, dat wil zeggen dat iedere partij z’n eigen kosten draagt, omdat Basic-Fit voor het grootste deel ongelijk krijgt (artikel 237 Rv). De redenen hiervoor is dat Basic-Fit de procedure bij de kantonrechter is gestart voor een relatief gering bedrag van oorspronkelijk € 27,67. Op het moment dat de dagvaarding aan X werd betekend, waren de bijkomende kosten al opgelopen tot een bedrag van € 160,78. Dit relatief bescheiden geldelijk belang van € 27,67 staat in de gegeven omstandigheden in geen verhouding tot de juridische middelen die Basic-Fit voor de incasso heeft ingezet en de daaraan verbonden kosten. De kantonrechter legt dit als volgt uit:
Geringe betalingsachterstand
De gemachtigde van Basic-Fit heeft enkele mails en apps aan X gestuurd, maar X dacht dat dit phishing berichten waren, mede gelet op de afzender (dat was een naam van een persoon, niet het kantoor van de gemachtigde). Er waren naar het oordeel van de kantonrechter nog andere mogelijkheden voor Basic-Fit om X te wijzen op zijn kleine betalingsachterstand, ook nog voordat zij een gemachtigde inschakelde. Die mogelijkheden heeft zij onbenut gelaten. X is, nadat hij het openstaande bedrag niet had betaald, namelijk blijven sporten bij Basic-Fit (met een nieuw contract) en hij heeft de maanden daarna zijn contributie gewoon weer betaald. Hij maakte om te kunnen sporten ook gebruik van de Basic-Fit app, waarmee onder meer de toegangspoortjes worden geopend. Die app heeft de mogelijkheid om de sporter erop te wijzen dat er sprake is van een betalingsachterstand, en de toegang tot de app te blokkeren. Dit is bij X pas gebeurd nadat de deurwaarder met de dagvaarding bij hem langs was geweest, zo heeft hij onweersproken gesteld. De gemachtigde van Basic-Fit heeft ter zitting ook gezegd dat een dergelijk bericht pas wordt geactiveerd als sprake is van een hogere achterstand. Hiernaast was ook een ‘menselijke benadering’ denkbaar, door het systeem zo in te richten dat een medewerker van Basic-Fit X zou kunnen aanspreken, op het moment dat hij via de poortjes de sportschool betreedt, als een bedrag al wat langer openstaat. Dit alles heeft Basic-Fit niet gedaan.
Harde incasso-opstelling deurwaarder
Hier komt bij de harde incasso-opstelling van de gemachtigde van Basic-Fit. De dag nadat de dagvaarding aan X was betekend, heeft zijn moeder gebeld met de gemachtigde van Basic-Fit met de vraag of een betalingsregeling mogelijk was. Haar werd toen gezegd dat dit niet meer mogelijk was ‘omdat de zaak bij de rechter lag’. Vervolgens heeft de begeleider van Fivoor per e-mail van 12 maart 2025 contact opgenomen met de gemachtigde van Basic-Fit , met het verzoek om een betalingsregeling te mogen treffen. In deze e-mail staat onder meer dat sprake is van schuldenproblematiek en wordt een concreet betalingsvoorstel van € 50,- per maand gedaan. Op deze e-mail is niet gereageerd. Op 19 maart 2025 heeft de begeleider van X een herinnering gestuurd per e-mail aan de gemachtigde van Basic-Fit . Ook hierop is niet gereageerd. Vervolgens heeft de begeleider van X gebeld met de gemachtigde.
De deurwaarder was namens Basic-Fit toen wel bereid om een betalingsregeling te treffen, waarmee X in maandelijkse termijnen het openstaande bedrag met alle kosten kon betalen, maar was niet bereid om de procedure bij de rechtbank in te trekken. Daartoe bestond alleen de bereidheid als X het volledige openstaande bedrag, inclusief alle kosten, in één keer zou betalen. Door de procedure bij de rechtbank door te zetten, kwam er naast de kosten van € 160,78 bovenop de hoofdsom, nog eens een bedrag van € 135,- aan griffierecht bij. Dus een totaalbedrag aan kosten van € 295,78. Daarmee is het oorspronkelijke bedrag waarvoor Basic-Fit deze procedure is begonnen meer dan tien keer over de kop gegaan.
De deurwaarder heeft op de zitting verklaard dat procedures standaard worden doorgezet als niet het volledige openstaande bedrag, inclusief alle kosten, uiterlijk vijf dagen voor de zitting is betaald. De kantonrechter vindt dat deze uniforme en starre benadering in de gegeven situatie in strijd is met de zorgvuldigheid die van een professionele partij als Basic-Fit mag worden verwacht, als het gaat om de inning van een relatief kleine consumentenvordering als deze. Zeker als het gaat om een iemand die op dat moment nog klant is bij de sportschool. Van een rechtvaardiging voor deze rigide proceshouding is niet gebleken.
De kantonrechter is kortom van oordeel, dat sprake is van zodanige wanverhouding tussen het openstaande bedrag en de (proces)kosten, dat de beslissing van Basic-Fit om deze procedure door te zetten terwijl X zich bereid had verklaard om voor de eerste rolzitting een betalingsregeling te treffen, waarmee hij alle tot dan toe gemaakte kosten zou betalen, tot gevolg dient te hebben dat Basic-Fit de eigen proceskosten draagt. De proceskosten zullen dan ook worden gecompenseerd.
Naschrift
In deze uitspraak kijkt de rechter kritisch naar het incassoproces, zowel bij Basic-Fit als bij de deurwaarder die als gemachtigde optreedt. De wet biedt al wel ruimte om dit te doen, maar helaas gebeurt dit nog te weinig. DE debiteur heeft weliswaar geen recht op uitstel of een betalingsregeling, maar een schuldeiser mag ook geen onnodig kosten maken.
Gelukkig heeft deze debiteur verweer gevoerd, zodat de rechter voldoende informatie heeft gekregen over de wijze van incasseren. Wanneer de debiteur verstek laat gaan zou de rechter, afgezien van de verlaging van de hoofdsom met 20%, niet anders hebben gekund dan de incassokosten en proceskosten toe te wijzen.
Naar aanleiding van het rapport Schulden klein houden en perspectief bieden is het kabinet voornemens om de mogelijkheden voor minnelijk incasseren via een collectief afbetalingsplan te versterken. Mocht de schuldeiser toch gaan dagvaarden dan zal de rechter bij de beslissing over de proceskosten moeten meewegen of de procedure nodig is geweest om de vordering te kunnen innen. Als een schuldeiser zonder goede reden geen gebruik heeft gemaakt van het afbetalingsplan zal de schuldeiser de proceskosten moeten betalen. Of de vordering wordt afgewezen, dan wel de vordering wordt toegewezen, maar kan niet ten uitvoer worden gelegd zolang het afbetalingsplan loopt. Hoe dit allemaal precies gaat werken moet nog verder uitgewerkt worden.
In deze casus is verzocht om een betalingsregeling na het ontvangen van een dagvaarding. Het is wenselijk dat de hiermee samenhangende nadelen meegenomen worden bij de aangekondigde wetswijziging. Op dit moment heeft de schuldeiser dan twee mogelijkheden.
- De zaak van de rol halen. Er is dan geen griffierecht verschuldigd. Nadeel is wel dat er opnieuw gedagvaard moet worden wanneer de regeling niet nagekomen wordt. Gevolg opnieuw kosten voor betekening (€ 119,40 excl btw)
- De zaak ondanks betalingsregeling doorzetten. Nadeel is dan dat je griffierechten moet betalen.
Het zou een verbetering zijn wanneer het mogelijk is om de rechtbank te vragen de zaak aan te houden omdat een betalingsregeling overeengekomen is. Dan voorkom je beide nadelen. Mocht de betalingsregeling niet nagekomen worden dan kan de rechtbank op verzoek betrokkene via een aangetekende brief oproepen om op de zitting te verschijnen.
SchuldInfo Jaarcongres: De kracht van verleiding
Tijdens het SchuldInfo Jaarcongres op 2 oktober 2025 zal ook aandacht besteed worden aan de plannen van het kabinet om de mogelijkheden voor minnelijk incasseren te versterken en de positie van de rechter om hierin te sturen te verbeteren. Zorg dat je erbij bent. Kijk hier voor meer informatie over het congres.
Meer informatie
- Rechtbank Rotterdam 8 augustus 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:9517
- Kamerbrief collectief afbetalingsplan en invoering zorgplicht
- Achtergrondinfo proceskosten
- Meer informatie: www.schuldenkleinhouden.nl