Fraudewet veroorzaakt nieuwe schulden

Bron: Persbericht LOSR/MOgroep
uur

De Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden LOSR) maakt zich grote zorgen over de mogelijkheid van de zgn. fraudewet om bij incasso’s de beslagvrije voet niet toe te passen. Volgens het wetsvoorstel kan de uitkering drie maanden geheel gestopt worden, waardoor mensen met schulden zonder inkomen komen te zitten en de schulden nog verder oplopen, net als de maatschappelijk schade. De LOSR, aangesloten bij de MOgroep, is van oordeel dat fraude zoveel mogelijk met preventieve maatregelen voorkomen moet worden. Vandaag behandelt de Tweede Kamer dit wetsvoorstel om uitkeringsfraude harder aan te pakken. De LOSR roept Kamerleden op om deze averechtse maatregelen niet te accepteren.

Aanpak
Als er gefraudeerd wordt, rechtvaardigt dat natuurlijk een stevige aanpak. Fraude ondergraaft immers de solidariteit die aan sociale verzekeringen en voorzieningen ten grondslag ligt. Maar de wijze waarop fraude nu aangepakt wordt volgens het voorliggende wetsvoorstel kan veel beter. Nu wordt voorgesteld om de boetes gelijk te stellen aan het fraudebedrag; in geval van recidive wordt dat anderhalf maal het fraudebedrag. Als er sprake is van recidive en men ontvangt een uitkering, dan wordt de boete gedurende vijf jaar volledig op de uitkering in mindering gebracht. Dat betekent voor uitkeringsgerechtigden dat zij dan gedurende drie maanden in het geheel geen uitkering worden verstrekt krijgen. Wat natuurlijk een enorme nieuwe schuld impliceert. Zorgwekkende gevolg van dit wetsvoorstel is dat de beslagvrije voet, dat is dàt gedeelte van het inkomen dat je bij loonbeslag minimaal over moet houden om van te leven, niet meer gewaarborgd is met als gevolg nog grotere schulden bij mensen die al schulden hebben. Noodzakelijke uitgaven voor kinderen, voedsel, huur en energie komen in het gedrang, met een voortzetting van de neerwaartse spiraal tot gevolg.

Verdubbeling schulden
Deze door het kabinet voorgestelde aanpak schiet z’n doel voorbij. Het fraudebedrag, verhoogd met belastingen en premies, wordt verdubbeld door de boete. Dat leidt op zich al tot een uitzichtloze situatie. De LOSR ziet geen logica in dit wetsvoorstel waarbij door straffen en stopzetten van de uitkering megaschulden ontstaan. De LOSR ziet ook niet hoe dit helpt fraude te voorkomen.

Onderzoek
Uit onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken zou blijken dat ‘de meeste Nederlanders’ willen dat de uitkering al dan niet tijdelijk gestopt wordt bij fraude. Er lijkt dus draagvlak voor deze maatregelen. De Sociaal Raadslieden van de LOSR/MOgroep waarschuwen voor de grote maatschappelijke schade, helemaal als er kinderen in het gezin zijn. Zicht op deze effecten zal het draagvlak verkleinen. Wij betwijfelen of bij dit onderzoek de maatschappelijke effecten van het stopzetten van de uitkering meegewogen zijn.

Paritas Passé en aanbevelingen
Uit recent onderzoek van de LOSR/MOgroep met de Hogeschool Utrecht in opdracht van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG), blijkt dat de overheid de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd heeft die de ongelijkheid tussen schuldeisers vergroten. Bepaalde schuldeisers kunnen direct zelf beslag op toeslagen leggen; er gelden speciale regels voor de inning van de premie ziektekostenverzekering; en het vereenvoudig bankbeslag door de belastingdienst kan zelfs roodstaan tot gevolg kan hebben. Het rapport Paritas Passé bevat de aanbevelingen om te voorkomen dat de overheid maatregelen neemt die de ongelijkheid tussen schuldeisers vergroot en de beslagvrije voet verder onder druk zet. Ontwikkel een integrale Rijksincasso visie; en voer een incasso-effectrapportage in, als verplicht onderdeel, bij de totstandkoming van nieuwe bevoegdheden.

Pas op de plaats
De LOSR roept de Tweede Kamer op om pas op de plaats te maken met deze nieuwe fraudewetgeving en van het kabinet te verlangen eerst de totale effecten in kaart te brengen. Voorkom dat de ongelijkheid tussen schuldeisers nog groter wordt en de debiteur nog verder onder het bestaansminimum zakt.

Namens de LOSR/MOgroep,

Saskia Noorman- den Uyl, voorzitter LOSR
André Moerman, voorzitter signaleringscommissie LOSR


Meer informatie
- Gemeenten kunnen bij innen boetes waar nodig een beslagvrije voet blijven hanteren (VNG)
- Amendement Sterk cs over vervallen plicht tot buiten werking stelling beslagvrije voet in bijstand
- Amendement Karabulut over het te allen tijde respecteren van de beslagvrije voet
- Paritas passé. Debiteuren en crediteuren in de knel door ongelijke incassobevoegdheden.
- Paritas Passé (samenvattend artikel)


Reageren?
- Reageer via schuldinfo op LinkedIn