TheDigitalArtist, Pixabay
De klachten
Na einde bewind heeft X bij de kantonrechter een klacht ingediend tegen zijn voormalig bewindvoerder. De klacht is tweeledig:
- De bewindvoerder heeft in de jaren 2022 en 2023 nagelaten de huur- en zorgtoeslag stop te zetten, waardoor bij de Belastingdienst een aanzienlijke schuld is ontstaan.
- De bewindvoerder heeft in de jaren 2022 en 2023 nagelaten de kosten van de gemeentelijke heffingen en de waterschapsbelasting te betalen, waardoor er een schuld bij de gemeente en het waterschap is ontstaan.
Hierdoor is er een schuld van ongeveer € 13.000,- ontstaan.
X heeft gedurende het bewind keihard gewerkt om zijn schulden op orde te krijgen. Kort nadat het bewind was opgeheven (in augustus 2023) kreeg X al een bericht van de Belastingdienst dat hij toeslagen moest terugbetalen. Dit heeft hem veel stress bezorgd en bezorgt hem nog steeds veel stress, waardoor hij zich onder behandeling van een psychiater heeft moeten stellen. X stelt dat de voormalig bewindvoerder aansprakelijk is voor de schade die hij door een en ander heeft geleden en dat die schade begroot zou moeten worden op de bewindvoerderskosten over de jaren 2022 en 2023 die de voormalig bewindvoerder aan hem in rekening heeft gebracht.
Bewindvoerder aansprakelijk
Een bewindvoerder is jegens de onder bewind gestelde (de rechthebbende) aansprakelijk, indien hij in de zorg van een goed bewindvoerder te kort schiet, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend (artikel 1:444 BW). De kantonrechter kan ambtshalve de schade vaststellen die de rechthebbende door slecht bewind van de bewindvoerder heeft geleden en deze laatste tot vergoeding daarvan veroordelen (artikelen 1:362 en 445 lid 5 BW).
Volgens de kantonrechter is de bewindvoerder aansprakelijk voor de schade als gevolg van het niet tijdig doorgeven van het inkomen aan de belastingdienst en het niet betalen van de gemeentelijke heffingen en de waterschapsbelasting .
Geen schadevergoeding voor materiële schade
Volgens de kantonrechter is niet duidelijk of betrokkene als gevolg van het tekortschieten van de voormalig bewindvoerder schade in materiële zin heeft geleden en, als dat zo zou zijn, wat de omvang van die schade is. Als de Belastingdienst tijdig was geïnformeerd over de hogere inkomensverwachtingen, dan zou dat er waarschijnlijk in hebben geresulteerd dat de toeslagen waren stopgezet en dat betrokkene daardoor minder leefgeld zou hebben gehad. Ook voor wat betreft de gemeentelijke heffingen en waterschapsbelasting is niet gesteld of gebleken dat betrokkene nu meer moet betalen dan het geval was geweest als die lasten wel tijdig zouden zijn voldaan. Mogelijk lijdt betrokkene financieel nadeel omdat er rente moet worden betaald over terug te betalen bedragen, maar aan de hand van de door betrokkene overgelegde gegevens valt die mogelijke schade niet te begroten.
Wel schadevergoeding voor immateriële schade
X heeft aangevoerd dat hij als gevolg van de tekortkoming van de voormalige bewindvoerder geestelijk letsel heeft opgelopen. De voormalig bewindvoerder heeft dat niet betwist. Immateriële schade komt voor vergoeding onder meer in aanmerking indien de benadeelde in zijn persoon is aangetast (artikel 6:106 onder b BW). Van een dergelijke aantasting in de persoon is in ieder geval sprake indien de benadeelde geestelijk letsel heeft opgelopen (ECLI:NL:HR:2019:376).
De kantonrechter is van oordeel dat betrokkene als gevolg van de tekortkoming van de voormalig bewindvoerder immateriële schade heeft geleden en lijdt die voor vergoeding in aanmerking komt. Uit de – onbetwiste – stellingen van betrokkene volgt dat hij geestelijk letsel heeft opgelopen waarvoor hij zich onder behandeling van een psychiater heeft moeten stellen.
Tijdens de zitting van 10 oktober 2024 heeft de voormalig bewindvoerder toegezegd de Belastingdienst te zullen benaderen om te bespreken of de huidige betalingsregeling van € 179,00 per maand zou kunnen worden aangepast naar een lager bedrag. De voormalig bewindvoerder heeft tijdens de zitting op 11 maart 2026 aangevoerd dat hij op 16 oktober 2024 bij de Belastingdienst een machtiging heeft aangevraagd om een (andere) betalingsregeling te treffen. De hiervoor benodigde activatiecode zou volgens de Belastingdienst naar het adres van betrokkene worden gestuurd, maar volgens de voormalig bewindvoerder heeft betrokkene die code nooit naar hem doorgestuurd. Betrokkene heeft daarop verklaard dat hij die activatiecode nooit heeft ontvangen. Of de activatiecode nu wel of niet is verstuurd of ontvangen, de kantonrechter oordeelt dat het op de weg van de voormalig bewindvoerder had gelegen om, toen de machtiging niet geactiveerd werd, bij betrokkene te informeren of die een activatiecode had ontvangen. Dat heeft de voormalig bewindvoerder niet gedaan. Integendeel, hij heeft tot de tweede zitting verder nergens meer op gereageerd, ook niet na herhaald rappel door de griffie. De kantonrechter kan zich voorstellen dat het geestelijk leed dat betrokkene lijdt daardoor nog verder is toegenomen.
Hoogte schadevergoeding
De kantonrechter acht een schadevergoeding van € 3.500,- billijk. Hij zoekt daarbij aansluiting bij de vergoeding die de bewindvoerder in de jaren 2022 en 2023 voor zijn werkzaamheden heeft ontvangen (volgens de rekening en verantwoording over die jaren in totaal € 3.441,20). De bewindvoerder heeft tijdens de zitting aangevoerd dat betrokkene bijzondere bijstand heeft ontvangen voor een gedeelte van dit bedrag, maar de kantonrechter acht het niet passend om daarmee bij de begroting van de immateriële schade rekening te houden.
Naschrift
Wanneer je ten onrechte toeslagen ontvangt die je vervolgens moet terugbetalen is er feitelijk geen materiële schade. Maar vervelend is het zeker. Over een langere periode was er door de hogere toeslagen meer leefgeld. En na terugvordering is er ineens veel minder te besteden, met alle stress van dien.
In deze zaak is vanwege het leed dat is veroorzaakt een forse immateriële schade toegekend. Daar kom je volgens Nederlands recht niet snel voor in aanmerking. Je kunt aanspraak maken als één van deze situaties geldt:
- Het oogmerk hebben nadeel toe te brengen
- Lichamelijk letsel: Als je gewond bent geraakt door toedoen van iemand anders (bijvoorbeeld bij een ongeluk of mishandeling).
- Aantasting in je eer of goede naam: Bijvoorbeeld bij belediging, smaad of laster.
- Aantasting van je persoon op andere wijze. Denk hierbij aan psychisch letsel (zoals angst, trauma of depressie), ernstige inbreuk op je privacy of schokkende gebeurtenissen (bijv. getuige zijn van een ernstig ongeval met een naaste)
- Overlijden van een naaste (affectieschade).
In onderhavige zaak was sprake van psychisch letsel. X onderbouwde dit door aan te geven dat hij zich onder behandeling van een psychiater heeft moeten stellen. Dat de toegewezen schadevergoeding erg hoog is blijkt in vergelijking met andere uitspraken.
• Psychose bij huisuitzetting: € 750 (RBNHO:2021:5026)
• Ernstige spanningsklachten: € 500 (RBNHO:2023:743)
• Afwijzing immateriële schadevergoeding (RBGEL:2025:1857)
Meer informatie